Psychologowie w szkołach: 102 gminy nadal bez ani jednego specjalisty
Najnowsze dane Instytutu Psychiatrii i Neurologii pokazują, że dostępność psychologów w polskich szkołach wyraźnie poprawiła się w ostatnich latach, jednak nadal nie jest równomierna w całym kraju. W 102 gminach nie pracuje ani jeden psycholog szkolny, a średni poziom braków kadrowych na tym stanowisku wynosi 11,81 proc. Jeszcze w 2020 r. psycholog był tylko w 38 proc. polskich szkół.
Jak poinformował IPiN w komunikacje przesłanym PAP, analiza została przygotowana na podstawie danych przekazanych przez ok. 90 proc. gmin w Polsce. Największy poziom braków kadrowych na stanowisku psychologa odnotowano w woj. świętokrzyskim – 23,3 proc., podlaskim – 18,98 proc. oraz zachodniopomorskim – 15,5 proc.
Najniższy poziom braków, poniżej średniej krajowej, wystąpił natomiast w woj. kujawsko-pomorskim – 7,44 proc., śląskim – 8,26 proc. i pomorskim – 9,01 proc.
„Tak duże różnice regionalne pokazują, że dostęp dzieci i młodzieży do pomocy psychologicznej nadal zależy od miejsca zamieszkania. Nie powinno być tak, że możliwość uzyskania wsparcia zależy od tego, w którym województwie czy gminie uczeń chodzi do szkoły. Te dane pokazują, gdzie potrzebne są dalsze działania, aby wyrównać dostęp do specjalistów” – skomentował, cytowany w komunikacie, ekspert IPiN Dominik Kuc, autor badania.
Z danych wynika, że na psychologa trudniej trafić uczniom szkół podstawowych niż ponadpodstawowych. Poziom braków kadrowych w podstawówkach wynosi 12,88 proc., podczas gdy w szkołach ponadpodstawowych – 8,79 proc.
„Potrzeba wsparcia specjalistycznego dotyczy ok. 20-25 proc. uczniów, którzy w perspektywie całej 12-letniej edukacji szkolnej mają różne trudności, problemy, kryzysy i zaburzenia. Niewielka grupa uczniów wymaga ciągłej opieki specjalistycznej. Pedagog i psycholog szkolny są najbliżej uczniów, w zasięgu ich ręki. Stąd ich codzienna praca w szkole jest bardzo dobrą inwestycją w zdrowie psychiczne młodych ludzi” – podkreślił prof. IPiN Krzysztof Ostaszewski.
Najwięcej gmin, w których nie pracuje ani jeden psycholog szkolny, znajduje się w woj. podlaskim – 17, zachodniopomorskim – 15 oraz mazowieckim – 15.
„Realizując zadania Narodowego Programu Zdrowia w Instytucie Psychiatrii i Neurologii, wdrażamy w szkołach w całej Polsce oparty na naukowych dowodach program zapobiegania zachowaniom samobójczym. Odbiorcami tych działań są nie tylko dzieci i młodzież, ale również kadra szkolna. Prowadzimy także szkolenia skierowane do nauczycieli i szkolnych specjalistów. Chcemy, aby osoby pracujące z młodzieżą wiedziały, jak rozpoznawać sygnały kryzysu i jak właściwie reagować” – przekazała ekspertka IPiN Milena Markiewicz.
Z perspektywy uczniów znaczenie ma nie tylko sama obecność psychologa, ale także łatwość uzyskania pomocy. „Czasem młoda osoba sama nie wie jeszcze, co się z nią dzieje. Może też bać się powiedzieć o tym rodzicom czy nauczycielom. Dlatego ważne jest, żeby w szkole była osoba, do której można po prostu przyjść i powiedzieć: »nie wiem, co się ze mną dzieje, ale potrzebuję z kimś porozmawiać«. I żeby nie trzeba było długo szukać pomocy” – zaznaczyła przedstawicielka Młodzieżowego Sejmiku Województwa Mazowieckiego Kamila Wnuk.
Eksperci IPiN wskazują cztery główne kierunki dalszych działań: zapewnienie psychologa w każdej szkole, szczególnie tam, gdzie obecnie nie ma żadnego specjalisty, wyrównanie różnic regionalnych, zwiększenie dostępu do psychologów w szkołach podstawowych oraz rozwój profilaktyki i kompetencji pracowników oświaty. (PAP)
mir/ mark/
Polska, Warszawa
