Nie mówimy dzieciom, co mają myśleć. Zespół profesora Szubartowskiego i Fundacja Roberta Dobrzyckiego z wyjątkowym pomysłem na lekcje o Polsce

Czy można rozmawiać z dziećmi o Polsce bez narzucania im jednej, z góry przygotowanej odpowiedzi? Twórcy nowego projektu edukacyjnego przekonują, że nie tylko można, ale właśnie tak warto uczyć. Fundacja Roberta Dobrzyckiego wraz z zespołem profesora oświaty Ryszarda Szubartowskiego przygotowała i bezpłatnie udostępniła scenariusz lekcji oparty na filmie „Poland. Mission Confidence”.

Materiał przeznaczony jest przede wszystkim dla uczniów starszych klas szkół podstawowych i szkół ponadpodstawowych. Może być wykorzystywany m.in. podczas lekcji historii, języka polskiego, edukacji obywatelskiej i medialnej, godzin wychowawczych czy zajęć projektowych.

Najpierw pytanie, potem film. I żadnych gotowych odpowiedzi

Centralnym pytaniem scenariusza jest pozornie prosta kwestia: jaką pozycję zajmuje dziś Polska na świecie i z czego ona wynika?

Uczniowie nie zaczynają jednak od oglądania filmu „Poland. Mission Confidence”. Najpierw mają samodzielnie poszukać odpowiedzi. Mogą sięgać do raportów, rankingów, artykułów prasowych, zagranicznych mediów, podcastów czy mediów społecznościowych. Mogą również rozmawiać z innymi osobami, korzystać z narzędzi sztucznej inteligencji, porównywać źródła i konfrontować różne punkty widzenia. Dopiero później oglądają „Poland. Mission Confidence” i sprawdzają, jak ich własne obserwacje mają się do historii przedstawionej przez twórców filmu.

To właśnie odwrócenie kolejności jest jednym z najważniejszych elementów projektu. Zamiast najpierw poznać „właściwą” odpowiedź, a następnie ją zapamiętać, młody człowiek ma sam dojść do własnych wniosków.

Najcenniejsze rozwiązania to te, do których młody człowiek dochodzi samodzielną pracą. Nie chcemy mówić uczniom, co mają myśleć. Zawsze warto stworzyć warunki, w których sami zaczną zadawać pytania, sprawdzać informacje i zastanawiać nad wyzwaniem. Umiejętność odróżniania opinii od faktów, dostrzegania różnych perspektyw i budowania własnego osądu jest jedną z najważniejszych kompetencji we współczesnym świecie – mówi profesor oświaty Ryszard Szubartowski.

To nie jest kolejna karta pracy

Autorzy projektu podkreślają, że nie chodzi o stworzenie kolejnego zestawu ćwiczeń, który uczeń ma po prostu wypełnić. Sebastian Szubartowski, autor scenariusza i propagator Metody Szubartowskiego, świadomie postawił na inną konstrukcję lekcji.

Kiedy zostałem poproszony o przygotowanie scenariusza lekcji na podstawie filmu „Poland. Mission Confidence”, zależało mi na tym, aby nie powstała kolejna karta pracy. Zdecydowaliśmy się odwrócić kolejność działań. Najpierw młodzież otrzymuje wyzwanie, samodzielnie szuka odpowiedzi, prezentuje swoje wnioski i prowadzi dyskusję. Film pojawia się dopiero później jako punkt odniesienia, z którym uczniowie mogą skonfrontować własne obserwacje – wyjaśnia Sebastian Szubartowski.

Po obejrzeniu filmu uczniowie mogą zastanowić się, co zostało w nim pokazane trafnie, czego zabrakło, co ich zaskoczyło i jak sami opowiedzieliby historię współczesnej Polski.

Projekt ma nauczyć czegoś więcej niż wiedzy o Polsce

Wyjątkowość tego pomysłu polega na tym, że temat Polski staje się pretekstem do ćwiczenia kompetencji, które mogą przydać się młodym ludziom długo po zakończeniu lekcji.

Samodzielne wyszukiwanie informacji, sprawdzanie ich wiarygodności, porównywanie różnych źródeł, rozpoznawanie różnicy między faktem a opinią, dostrzeganie odmiennych perspektyw i budowanie własnego stanowiska – właśnie na tych umiejętnościach opiera się Metoda Szubartowskiego. Jej założeniem jest zmiana roli nauczyciela: zamiast wyłącznie przekazywać wiedzę, ma on tworzyć warunki, w których uczniowie uczą się zadawać pytania, analizować informacje i samodzielnie dochodzić do wniosków.

Dla dzieci i młodzieży może to oznaczać coś więcej niż ciekawszą lekcję. W świecie, w którym młodzi ludzie codziennie stykają się z ogromną ilością informacji, także tych sprzecznych ze sobą, umiejętność ich świadomej oceny staje się praktyczną kompetencją potrzebną zarówno w szkole, jak i poza nią.

Fundacja chce pokazać Polskę z innej perspektywy

Pomysłodawcą i organizatorem projektu jest Fundacja Roberta Dobrzyckiego, której misją jest promowanie Polski jako kraju pełnego możliwości, innowacji i inspirujących ludzi. Fundacja wspiera inicjatywy z obszaru kultury, edukacji i upowszechniania wiedzy, pokazując potencjał polskiej gospodarki, społeczeństwa i kultury oraz budując pozytywny wizerunek Polski jako nowoczesnego, bezpiecznego kraju pełnego możliwości.

Bezpłatny scenariusz jest częścią szerszej misji organizacji. Jego celem nie jest jednak przedstawienie uczniom jednej „słusznej” wizji Polski. Przeciwnie – młodzi ludzie mają dostać narzędzia, dzięki którym sami będą mogli tę wizję zbudować.

Współczesna Polska jest krajem, o którym warto rozmawiać w sposób ciekawy, odważny i oparty na faktach. Chcemy dać nauczycielom narzędzia, które pomogą im prowadzić taką rozmowę, ale jednocześnie pozostawią młodym ludziom przestrzeń do zadawania pytań, podważania utartych opinii i formułowania własnych wniosków. To właśnie samodzielność, ciekawość świata i umiejętność świadomego korzystania z informacji są dla nas najważniejszą wartością tego projektu – mówi Malwina Pawłowska, dyrektorka zarządzająca

Fundacji Roberta Dobrzyckiego.

„Poland. Mission Confidence” dopiero początkiem rozmowy

W projekcie film nie jest traktowany jako zamknięte podsumowanie lekcji. Ma być inspiracją i punktem odniesienia do dalszej dyskusji o osiągnięciach, możliwościach oraz wyzwaniach współczesnej Polski.

Sama Metoda Szubartowskiego od lat inspiruje nauczycieli w całej Polsce, a jej podejście do edukacji zostało dostrzeżone również poza środowiskiem szkolnym. Pracy profesora Ryszarda Szubartowskiego poświęcony jest także powstający film fabularny na platformie Netflix.

Bezpłatny scenariusz lekcji jest już dostępny dla nauczycieli na stronie Fundacji Roberta Dobrzyckiego: https://rdfoundation.org/pobierz-darmowy-scenariusz-lekcji-o-wspolczesnej-polsce/. Materiał można dostosować do wieku i potrzeb uczniów, dzięki czemu może stać się punktem wyjścia zarówno do lekcji, jak i większego projektu edukacyjnego.

To propozycja edukacji, w której najważniejsze nie jest to, czy uczeń zapamięta gotową odpowiedź. Ważniejsze jest, czy po zakończeniu lekcji będzie umiał zadać kolejne pytanie, znaleźć informacje, sprawdzić je i sam zdecydować, co o nich myśli.

Misją Fundacji Roberta Dobrzyckiego jest promowanie Polski jako kraju pełnego możliwości, innowacji i inspirujących ludzi. Fundacja wspiera inicjatywy, które pokazują to, co w Polsce najlepsze – jej kulturę, gospodarkę i społeczeństwo, przyczyniając się do budowania silnej, nowoczesnej marki naszego kraju na świecie. Poprzez inicjatywy z obszaru kultury, edukacji i upowszechniania wiedzy Fundacja pokazuje światu potencjał, innowacyjność i bogactwo polskiej kultury, budując pozytywny wizerunek Polski jako nowoczesnego, bezpiecznego kraju pełnego możliwości oraz wspierając projekty, które realnie przyczyniają się do rozwoju społeczeństwa.