Cienkowska: kultura nie jest dodatkiem do państwa; jest częścią jego bezpieczeństwa
Ministra wręczyła nagrody twórcom, animatorom i ludziom kultury, którzy przyczyniają się do rozwoju, upowszechniania oraz ochrony kultury i dziedzictwa narodowego. Gala odbyła się w amfiteatrze przy bielskim Studio Filmów Rysunkowych, gdzie powstały słynne polskie seriale animowane, między innymi o przygodach Reksia oraz Bolka i Lolka.
- Przez lata przyzwyczailiśmy się do myślenia o kulturze jako o wydatku. Najpierw drogi, szpitale, bezpieczeństwo. (…) Ja się z tym myśleniem absolutnie nie zgadzam. Kultura nie jest dodatkiem do państwa. Kultura jest częścią jego bezpieczeństwa. To ona mówi nam, kim jesteśmy, uczy rozpoznawać manipulacje, pozwala rozmawiać z kimś, z kim się nie zgadzamy, buduje odporność społeczną, przechowuje pamięć, daje język do opisywania tego, co dzieje się wokół nas. Dlatego edukacja kulturalna jest także edukacją obywatelską – mówiła ministra Cienkowska.
Szefowa resortu zwróciła uwagę, że należy zacząć inaczej myśleć o ludziach kultury. - Musimy powtarzać rzecz oczywistą: praca artystyczna jest pracą - podkreśliła.
Wskazała, że jeśli państwo chce mieć silną kulturę, to musi dbać o ludzi, którzy ją tworzą. - Dlatego w Sejmie jest dziś ustawa o zabezpieczeniu socjalnym artystów. (…) Nie chcemy nikogo uprzywilejować. Chcemy tę ustawę po to, żeby człowiek, który przez całe życie tworzył dla nas wszystkich, nie dowiadywał się na koniec tego życia, że w systemie zabezpieczenia społecznego go właściwie nie ma – mówiła.
Cienkowska uważa, że należy przestać „przepraszać za inwestowanie w kulturę”. - Polska kultura to nie jest koszt. To są ludzie, to są miejsca pracy, to przemysły kreatywne, to turystyka, eksport, rozwój miast i regionów. To także ogromny potencjał gospodarczy, którego wciąż nie wykorzystujemy w pełni – powiedziała i podkreśliła, że niezbędna jest polityka kulturalna. - Rolą państwa nie jest decydować, gdzie ma powstać kultura. Rolą państwa jest sprawić, żeby mogła powstawać wszędzie tam, gdzie są ludzie, którzy chcą ją tworzyć i ludzie, którzy chcą z niej korzystać – zaznaczyła.
Marta Cienkowska powiedziała również, że kultura nie jest od tego, żeby mówić ludziom, co mają myśleć. - Nie jest od tego, żeby być dekoracją jakiejkolwiek władzy. (…) Kultura nie może mieć barw politycznych. (…) Nie chcę państwowej kultury podporządkowanej polityce. Chcę państwa, które jest wystarczająco silne, żeby pozwolić kulturze być wolną. (…) Chcę ministerstwa, które buduje warunki dla rozwoju kultury na dekady. Chcę polityki kulturalnej, która nie kończy się na jednej kadencji - mówiła.
Nagrodę za całokształt twórczości otrzymał aktor Janusz Gajos. - Za ponad trzysta ról, za liczne kreacje w filmie, teatrze i teatrze telewizji. Za dorobek, który współtworzy historię polskiej kultury ostatnich sześciu dekad – uzasadniła wybór ministra Cienkowska.
Janusz Gajos nie przybył osobiście na galę. Odebrał ją wcześniej z rąk szefowej resortu.
W kategorii „Film” nagrodzona została Natalia Koniarz. Laureatem w kategorii „Literatura” został Paweł Sołtys. W dziedzinie „Sztuk wizualnych” nagrodę odebrała Aneta Grzeszykowska, a „Tańca” – Ramona Nagabczyńska. W kategorii „Muzyka” uhonorowana została Hania Derej. Wyróżnienie w dziedzinie „Kultury cyfrowej” otrzymał zespół niezależnego polskiego studio deweloperskiego Yaza Games. Nagroda w kategorii „Teatr” przyznano Teatrowi w stodole w Teremiskach. Za „Upowszechnianie kultury” nagrodzone zostało kino Żeglarz w Jastarni. W kategorii „Architektura i przestrzeń” nagrodę odebrało XYStudio. Laureatką w kategorii „Animacja kultury” została Joanna Cichocka-Gula. W dziedzinie „Kultura ludowa” nagrodzona została warszawska Ambasada Muzyki Tradycyjnej.
Za „Mecenasa kultury” uznany został Artur Dela, założyciel i prezes Grupy Eneris.
Za „Ochronę dziedzictwa” nagrodzono Halinę Juchę, która od wielu lat współpracuje z Departamentem Restytucji Dóbr Kultury MKiDN. Jak powiedziała Marta Cienkowska, dzięki niej do Polski wróciło ponad 50 utraconych obiektów sztuki. Wśród nich jest "Portret młodej kobiety" Wilhelma Volkharta, XIX-w. niemieckiego malarza. W 1994 roku został on skradziony ze zbiorów Muzeum Narodowego we Wrocławiu. W lutym 2023 roku Halina Jucha odnalazła dzieło w ofercie niemieckiego domu aukcyjnego w Satow.
Sobotni wieczór uświetnił występ zespołu stworzonego przez Julię Pietruchę i Martę Zalewską. Punktem programu był też live-art w wykonaniu ilustratorki i projektantki graficznej Malwiny Hajduk.
Doroczna Nagroda Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego jest przyznawana od 1997 roku zasłużonym postaciom świata kultury w uznaniu całokształtu ich dorobku zawodowego lub za wybitne osiągnięcia w danym roku w reprezentowanej przez nich dziedzinie. (PAP)
szf/ agzi/
Polska, Bielsko-Biała
