PK: prokurator skierował do sądu zażalenie na postanowienie ws. listu żelaznego dla Romanowskiego
Prokurator skierował we wtorek do Sądu Apelacyjnego w Warszawie zażalenie na postanowienie warszawskiego Sądu Okręgowego o wydaniu b. wiceszefowi MS, posłowi PiS Marcinowi Romanowskiemu listu żelaznego w śledztwie dot. nieprawidłowości w Funduszu Sprawiedliwości — poinformował rzecznik PK prok. Przemysław Nowak.
Nieprawomocne orzeczenie o wydaniu listu żelaznego dla b. wiceministra sprawiedliwości, podejrzanego w śledztwie dot. Funduszu, zapadło w ubiegłą środę. Prokuratura zapowiedziała wówczas złożenie zażalenia na tę decyzję.
Jak poinformował w komunikacie rzecznik PK, zażalenie to zostało skierowane we wtorek do warszawskiego sądu apelacyjnego za pośrednictwem Sądu Okręgowego w Warszawie przez prokuratora Zespołu Śledczego nr 2 PK — prowadzącego śledztwo ws. nieprawidłowości w Funduszu Sprawiedliwości.
Rzeczniczka warszawskiego SO ds. karnych sędzia Anna Ptaszek poinformowała PAP, że wniosek prokuratora dotarł już do sądu i oczekuje na wysłanie do Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Dodała, że do wysyłki przygotowywane są także akta sprawy.
List żelazny to dokument dający podejrzanemu lub oskarżonemu możliwość odpowiadania z wolnej stopy pod warunkiem złożenia oświadczenia o stawianiu się w terminie na każde wezwanie sądu albo prokuratury. Osoba, wobec której wydano taki dokument, nie może bez pozwolenia sądu oddalać się z obranego miejsca pobytu w kraju, a także w sposób bezprawny utrudniać postępowania karnego.
Jak czytamy we wtorkowym komunikacie PK, w zażaleniu prokurator wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez nieuwzględnienie wniosku Romanowskiego i odmowę wydania mu listu żelaznego, ewentualnie o uchylenie ubiegłotygodniowego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji.
W komunikacie prok. Nowak poinformował, że w zażaleniu prokurator podniósł wobec ubiegłotygodniowego postanowienia sądu dwa zarzuty. Wskazał, że dotyczą one: „błędu w ustaleniach faktycznych oraz obrazy przepisów postępowania”.
W kontekście błędu w ustaleniach faktycznych — przekazał prok. Nowak — w ocenie prokuratora sąd „błędnie przyjął, że ustały okoliczności uzasadniające realną obawę bezprawnego utrudniania postępowania przez Marcina Romanowskiego oraz że będzie on przestrzegał warunków listu żelaznego”.
Prok. Nowak poinformował, że w tym kontekście prokurator wskazał w szczególności na „dotychczasową postawę podejrzanego, jego ucieczkę z Polski na Węgry, a następnie z Węgier w nieustalonym kierunku, kwestionowanie legalności działania polskich organów oraz posługiwanie się dokumentem wystawionym na dane innej osoby”.
Jak czytamy, prokurator wskazał również, że nie została dostatecznie wykazana jedna z podstawowych przesłanek wydania listu żelaznego, czyli złożenie przez podejrzanego przebywającego za granicą oświadczenia, że stawi się do sądu lub prokuratora w oznaczonym terminie pod warunkiem odpowiadania z wolnej stopy.
„W zakresie przesłanki »przebywania za granicą« sąd wskazał ogólnie, że okoliczność ta wynika z »treści wniosku podejrzanego, zestawionej z informacjami dotyczącymi dotychczasowego przebiegu śledztwa«. Sąd nie wskazał jednak konkretnych dowodów potwierdzających aktualny pobyt podejrzanego poza granicami kraju” - zaznaczył w komunikacie prok. Nowak.
Przypomniał, że co prawda we wniosku o wydanie listu żelaznego Romanowski wskazał, że przebywa na terytorium Naddniestrza — separatystycznego regionu Mołdawii, który od czasów konfliktu w latach 90. ubiegłego wieku funkcjonuje — głównie dzięki wsparciu Rosji — jako państwo nieuznawane. Prok. Nowak zaznaczył, że okoliczność ta nie została jednak potwierdzona w toku śledztwa. „Z uzyskanych danych wynika, iż nie potwierdzono, aby podejrzany przekraczał granicę Republiki Mołdawii, na terenie której znajduje się Naddniestrze” - przekazał rzecznik PK.
Wyjaśnił, że przesłanka przebywania za granicą „powinna znajdować oparcie w konkretnych ustaleniach faktycznych, a nie jedynie w oświadczeniu podejrzanego”. Prok. Nowak przekazał, że z ustaleń śledztwa wynika, iż „aktualne miejsce pobytu podejrzanego (Marcina Romanowskiego - PAP) pozostaje nieznane”. „W ocenie prokuratora kategoryczne przyjęcie przez sąd, że podejrzany aktualnie przebywa za granicą, miało charakter dowolny i nie znajdowało dostatecznego oparcia w materiale dowodowym” - dodał prok. Nowak.
W kontekście drugiego z podniesionych w zażaleniu zarzutów, czyli obrazy przepisów postępowania, rzecznik PK wskazał na naruszenie art. 281 par. 2 kpk, zgodnie z którym „w postępowaniu przygotowawczym list żelazny może być wydany na wniosek prokuratora albo przy braku jego sprzeciwu”.
Prok. Nowak przypomniał, że prokurator złożył taki sprzeciw wobec wydania Romanowskiemu listu żelaznego. To zaś — jak dodał — wyłącza w ocenie prokuratora możliwość wydania listu żelaznego przez sąd w toku postępowania przygotowawczego. Negatywne stanowisko ws. listu żelaznego dla b. wiceszefa MS zostało skierowane przez PK do sądu w połowie sierpnia tego roku.
W ubiegłym tygodniu, kiedy sąd zdecydował o wydaniu Romanowskiemu listu żelaznego, prokuratura twierdziła, iż ten przepis kpk „literalnie” wskazuje, że „mamy tutaj do czynienia ze sprzeciwem prokuratora wiążącym sąd”.
Sędzia Anna Ptaszek wskazywała natomiast, że według sądu „zastosowanie przepisu, który uzależnia wydanie listu żelaznego od stanowiska prokuratora, jest sprzeczne z konstytucją, ze wszystkimi przepisami prawa międzynarodowego”. Jak dodała, sąd uznał m.in. iż regulacje te nie mogą go wiązać, ponieważ sąd ma „obiektywnie, bezstronnie rozstrzygnąć tę sprawę”.
W uzasadnieniu ubiegłotygodniowego postanowienia wskazano, że instytucja listu żelaznego nie może być postrzegana wyłącznie przez pryzmat interesu podejrzanego w odpowiadaniu z wolnej stopy, ale stanowi również instrument służący realizacji celów postępowania karnego, a „w szczególności” zapewnieniu rzeczywistego udziału podejrzanego w postępowaniu i stworzeniu warunków do jego zakończenia „w rozsądnym terminie”.
Jak zaznaczono, „pomimo stosowania od grudnia 2024 r. najdalej idących instrumentów krajowych i międzynarodowych, nie doprowadziły one do zatrzymania podejrzanego i przeprowadzenia z jego udziałem dalszych czynności procesowych”.
Prokuratura w związku ze śledztwem ws. nieprawidłowości w Funduszu Sprawiedliwości zarzuca Romanowskiemu m.in. udział w zorganizowanej grupie przestępczej i ustawianie konkursów za pieniądze z tego funduszu. Warszawski sąd okręgowy wydał za Romanowskim – na wniosek prokuratury – Europejski Nakaz Aresztowania (ENA). Za b. wiceszefem MS wydano też list gończy.
W grudniu 2024 r. okazało się, że Romanowski uzyskał azyl polityczny na Węgrzech. Jak informowano na początku lipca br., Węgry cofnęły mu status uchodźcy i unieważniły dokumenty podróży. Od zmiany rządu na Węgrzech w maju br. media podawały różne nieoficjalne informacje o możliwym miejscu pobytu Romanowskiego – pojawiały się pogłoski, że był widziany w Serbii i Chorwacji.
12 sierpnia warszawski SO poinformował, że wpłynął do niego wniosek o wydanie listu żelaznego. Jak wówczas wynikało, przesyłkę w tej sprawie nadano w Tyraspolu, stolicy Naddniestrza.
Obrońca byłego wiceministra, mec. Bartosz Lewandowski, odmówił w ubiegłym tygodniu odpowiedzi na pytanie, gdzie przebywa jego klient. Zapewnił, że jeżeli postanowienie o wydaniu listu żelaznego się uprawomocni, to nie ma wątpliwości, że Romanowski do Polski przyjedzie. - To jest też w jego interesie — wskazał adwokat.
Zgodnie z kpk, wydając list żelazny, sąd uchyla tymczasowe aresztowanie. Postanowienie o uchyleniu tymczasowego aresztowania staje się wykonalne z dniem uprawomocnienia się postanowienia o wydaniu listu żelaznego. (PAP)
ef/ par/
Polska, Warszawa
